CLAUDE.md และ Memory: สอนให้ Claude รู้จักโปรเจกต์เรา

ปัญหา: Claude ลืมทุกอย่างเมื่อปิดเครื่อง

เปิด Claude Code ครั้งใหม่ = เริ่มจากศูนย์ มันไม่รู้ว่าเมื่อวานเราตกลงอะไรกันไว้ ไม่รู้กฎของโปรเจกต์ ไม่รู้ว่าห้ามแตะไฟล์ไหน ถ้าต้องพิมพ์อธิบายใหม่ทุกเช้า คงไม่ไหว — ทางแก้มี 2 ระบบที่ทำงานคู่กัน:

CLAUDE.md วางไว้ที่ไหน

วางไฟล์ชื่อ CLAUDE.md (ตัวพิมพ์ใหญ่ตามนี้) ไว้ที่โฟลเดอร์รากของโปรเจกต์ — แค่นี้ Claude Code จะอ่านเองอัตโนมัติทุกครั้ง ตำแหน่งอื่นที่ใช้ได้:

• ~/.claude/CLAUDE.md — กฎส่วนตัวของเรา ใช้กับทุกโปรเจกต์ในเครื่อง (เช่น “ตอบภาษาไทยเสมอ”)
• CLAUDE.local.md — กฎเฉพาะเครื่องเราที่ไม่อยากแชร์ให้ทีม (ใส่ .gitignore ไว้)

เคล็ดลัด: พิมพ์ /init ใน Claude Code ให้มันสำรวจโปรเจกต์แล้วร่าง CLAUDE.md ให้อัตโนมัติ แล้วเราค่อยแก้เพิ่ม — เร็วกว่าเริ่มจากกระดาษเปล่ามาก

เขียนอะไรลงไปดี

หลักคิด: เขียนสิ่งที่เราต้องพิมพ์อธิบายซ้ำถ้าไม่จด — เหมือนคู่มือพนักงานใหม่ฉบับย่อ

1. โปรเจกต์นี้คืออะไร — 2-3 บรรทัดพอ
2. คำสั่งที่ใช้ประจำ — รันยังไง ทดสอบยังไง build ยังไง
3. กฎที่ห้ามละเมิด — “ห้ามแตะโฟลเดอร์ X”, “commit ต้องเขียนเป็นภาษาไทย”
4. มาตรฐานโค้ด/งาน — ตั้งชื่อไฟล์แบบไหน ใช้ style อะไร

ตัวอย่างจริง 2 แบบ

แบบที่ 1: โปรเจกต์เล็ก (เว็บส่วนตัว)

# CLAUDE.md

เว็บ portfolio ส่วนตัว สร้างด้วย Astro

## คำสั่ง
- รันดูเว็บ: npm run dev
- เช็คก่อนส่งงาน: npm run build ต้องผ่านเสมอ

## กฎ
- เนื้อหาภาษาไทย โทนเป็นกันเอง
- รูปทั้งหมดอยู่ใน public/images ห้ามใส่ที่อื่น
- สีหลักของเว็บ: #2563eb ห้ามเปลี่ยนโดยไม่ถาม

แบบที่ 2: โปรเจกต์ใหญ่ (ทำงานเป็นทีม)

# CLAUDE.md

ระบบหลังบ้านร้านค้า (Node.js + PostgreSQL)

## คำสั่ง
- ติดตั้ง: npm install / รัน: npm run dev / ทดสอบ: npm test
- ทดสอบเฉพาะไฟล์: npm test -- --grep "ชื่อเทสต์"

## โครงสร้าง
- src/api/ — endpoint ทั้งหมด แยกไฟล์ตาม resource
- src/db/ — ห้ามเขียน SQL ตรง ๆ ที่อื่น ต้องผ่านโฟลเดอร์นี้
- tests/ — เทสต์ mirror โครงสร้าง src/

## กฎทีม
- ทุก endpoint ใหม่ต้องมีเทสต์อย่างน้อย 1 ตัว
- ห้าม commit ไฟล์ .env เด็ดขาด
- ข้อความ error ที่ผู้ใช้เห็นต้องเป็นภาษาไทย

ข้อควรระวัง: อะไร “ไม่ควร” ใส่

• ไฟล์ยาวเกิน ~200 บรรทัด — ยิ่งยาว Claude ยิ่งทำตามได้ไม่ครบ (มันคือบริบทที่ต้องแบกทุก session ด้วย — บทที่ 18)
• ความลับ — รหัสผ่าน API key ห้ามใส่เด็ดขาด (ไฟล์นี้มักถูก commit ขึ้น Git)
• ขั้นตอนงานเฉพาะกิจยาว ๆ — พวกนี้เหมาะเป็น Skill มากกว่า (บทถัดไป)
• กฎที่ขัดกันเอง — เช็คทุกครั้งที่เพิ่มกฎใหม่ ถ้าขัดกัน Claude จะเลือกเองแบบสุ่ม

Auto Memory: โน้ตที่ Claude จดเอง

นอกจาก CLAUDE.md ที่เราเขียน Claude Code ยังมีความจำอัตโนมัติ (เปิดใช้เป็นค่าเริ่มต้น): ระหว่างทำงาน ถ้ามันเจอสิ่งที่ควรจำ — เช่น เราแก้คำสั่งที่มันใช้ผิด หรือบอกความชอบของเรา — มันจะจดลงไฟล์ของมันเอง แล้วอ่านกลับมาใน session หน้า

• ดู/แก้สิ่งที่มันจดได้ด้วยคำสั่ง /memory — เป็นไฟล์ markdown ธรรมดา อ่านออกทุกบรรทัด
• อยากให้จำอะไร บอกตรง ๆ ได้เลย: “จำไว้ด้วยว่าโปรเจกต์นี้ใช้ pnpm ไม่ใช่ npm”
• แบ่งงานกัน: กฎถาวรของโปรเจกต์ → CLAUDE.md / สิ่งที่ค้นพบระหว่างทาง → Auto Memory

อ่าน CLAUDE.md ของโปรเจกต์นี้แล้ววิจารณ์ตรง ๆ: 1) กฎข้อไหนกว้างเกินไปจนปฏิบัติไม่ได้ 2) มีอะไรขัดแย้งกันเองไหม 3) จากที่คุณเห็นโปรเจกต์จริง มีกฎสำคัญอะไรที่ควรเพิ่มแต่ยังไม่มี — เสนอเวอร์ชันปรับปรุงมาเลย